Main Menu

Home News Culinaria en creativiteit bij kunstcentrum Marres
Culinaria en creativiteit bij kunstcentrum Marres PDF Print E-mail
Wednesday, 06 April 2016 20:28

2016, april 7 - Hoe roep je de wereld op van de smaak, van een geniale en excentrieke kok - de Spanjaard Ferran Adrià - en hoe bied je bezoekers een inzicht in het proces dat volgde sinds de keuken van El Bulli in 2011 verweesde?

Met deze vragen betreedt zeker menig bezoeker, hetzij kunst of food liefhebber, de ruimtes van Marres, het voormalige woonhuis van een brouwersfamilie, om iets dichterbij het geheim van Adrià's creativiteit te geraken. Van de man die in de jaren 80 de dominantie van de Franse keuken doorbrak. Van zijn creativiteit die zich manifesteert in talloze notities, tekeningen en fraaie aquarellen op de begane grond. Zo is in een piramide een landkaart van het culinaire proces opgetekend en in een ruimte met schemerlicht worden modellen en tekeningen van product designers getoond met wie de kok samen werkte om de smaak van voorgestelde amuses door minutieus bijpassend eetgerei ultiem tot zijn recht te laten komen.

De geëxposeerde aquarellen zijn goed te interpreteren, ook in een kookboek, en duidelijk uitvloeisel van een creatieve geest zonder op een specifiek gerecht of experiment te doelen. Heel concreet en uiterst spannend daarentegen is een filmpje over het ontstaan van een gerechtje genaamd "verdwijnende ravioli" waarbij een Japanse zetmeelfolie uit het medische segment als deeg fungeert. Door dat te vullen en kort te dopen in een pijnappelsausje kan deze ravioli als het ware in de mond uit elkaar spatten terwijl de smaak explodeert. Voor de gevorderde kookliefhebber is het recept voor deze ravioli aan de muur gehangen, in drie A4tjes onder elkaar. Vergezeld van menukaarten voor aparte dagen, want ja, er was voor elke dag in de zes maanden per jaar dat El Bulli open was een ander menu.

Voor degenen die, net als onze redacteuren, nooit bij El Bulli zijn geweest doemt langzaam een idee op van hoe de beleving van een dergelijk restaurant zou kunnen zijn. Dit krijgt nog meer voeding door een documentaire van Gereon Wetzel die op de bovenverdieping te zien is - naast vitrines vol ontwerpen én daadwerkelijk gebruikt speciaal ontworpen vaatwerk. Enkele uitspraken van Adrià blijven in het hoofd spoken, zoals die dat een tomaat niet minder is dan caviaar - en bij het zien van al het eetgerei begin je te begrijpen hoe iemand erop kan komen om in ontelbare stappen een olijf te ontleden. Om dan - aan het einde van het proces - door het gebruik van bepaalde vloeistoffen deze olijf op zijn puurst opnieuw vorm te geven, juist om bij de essentie van de smaak van specifiek dit product uit te komen.

De tentoonstelling slaagt er niet in om alle vragen te beantwoorden, hoe zou dat ook kunnen? Wel is zij een heel goed voorbeeld voor het feit dat creativiteit veelvuldige gedaanten heeft en vooral leeft van heel veel experimenteren, fouten maken en een resultaat verwerpen om overnieuw te beginnen.

Ferran Adrià stopte in 2011 met zijn restaurant El Bulli om aan een encyclopedie van de smaak te gaan werken, een soort Bullipedia waarin op smaken, producten en bewerkingswijzen gezocht zou kunnen worden. Het is een voortzetting van zijn kookkunsten met andere middelen, gebaseerd op zijn aantekeningen, notities en smaakervaringen.

Het bijzondere aan deze tentoonstelling - tenminste voor mij - is dat het mysterie van Ferran Adrià eigenlijk nu pas begint op te doemen. Zij zorgde er voor dat mijn nieuwsgierigheid veel sterker werd dan naar aanleiding van alle verhalen over "de moleculaire keuken" en het jaarlijkse openstellen van dit restaurant van maar 6 maanden. Ik betwijfel nog wel of ik 29-30 gangen - hoe minuscuul ook - had kunnen waarderen, hoewel de zoektocht naar de puurste of meest opwindende smaken me uiteraard boeit. Food for thought!

Notes on Creativity, nog t/m 3 juli 2016 te zien bij Marres in Maastricht.

 

 

Last Updated ( Thursday, 07 April 2016 15:44 )
 
More Info